Ontslaggronden
Een overheidswerkgever die een ambtenaar met een vast contract wil ontslaan, heeft een redelijke grond nodig uit de wet en moet nagaan of herplaatsing mogelijk is. De route hangt af van de grond.
| Grond | Route | Aandachtspunt bij de overheid |
|---|---|---|
| Reorganisatie, vervallen functies | UWV | Afspiegeling binnen uitwisselbare functies; eerst een van-werk-naar-werktraject volgens de cao |
| Langdurige ziekte | UWV | Na 104 weken; re-integratieverslag volledig |
| Disfunctioneren | Kantonrechter | Tijdig aangekondigd, verbetertraject met begeleiding |
| Verwijtbaar handelen, plichtsverzuim | Kantonrechter of ontslag op staande voet | Integriteitsonderzoek zorgvuldig, hoor en wederhoor |
| Verstoorde arbeidsverhouding | Kantonrechter | Ernstig en duurzaam, pogingen tot herstel zoals mediation |
Reorganisatie
Bij een reorganisatie stelt de werkgever meestal een reorganisatieplan op en, afhankelijk van de cao, een sociaal plan of sociaal statuut. De ondernemingsraad heeft adviesrecht over de reorganisatie zelf. Voor de keuze wie boventallig wordt, geldt bij ontslag via UWV het afspiegelingsbeginsel: per categorie uitwisselbare functies en per leeftijdsgroep gaat het kortste dienstverband het eerst. Plaatsingsprocedures die afwijken, worden door UWV en rechter kritisch getoetst.
Van werk naar werk
De cao's voor gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk bevatten afspraken over begeleiding naar ander werk bij boventalligheid: een traject met een vaste looptijd, scholing, sollicitatieondersteuning en voorrang bij interne vacatures. Pas als dat traject zonder resultaat eindigt, volgt ontslag. Wie tijdens het traject passend werk weigert, riskeert het einde van de begeleiding en een lagere of geen aanvullende uitkering.
Uitkering na ontslag
- WW via UWV, zoals voor elke werknemer.
- Een aanvullende of bovenwettelijke uitkering als de cao die kent.
- De wettelijke transitievergoeding, of een regeling uit de cao die daarvoor in de plaats komt.
Integriteitszaken
Bij vermoedens van plichtsverzuim, zoals nevenwerkzaamheden die niet zijn gemeld of misbruik van bevoegdheden, laat de werkgever vaak een extern onderzoek doen. De ambtenaar heeft recht op inzage in het conceptrapport en op een reactie. Een ontslag op staande voet moet onverwijld volgen, maar een zorgvuldig onderzoek mag daarvoor enige tijd kosten.
Uitgezonderde ambtenaren
Voor ambtenaren van politie, defensie en rechterlijke macht gelden de oude regels: een ontslagbesluit, bezwaar binnen zes weken en beroep bij de bestuursrechter, in hoger beroep de Centrale Raad van Beroep.
Eerste stappen bij een ontslagdreiging
- Vaststellen onder welke cao en welk stelsel de betrokkene valt.
- Het reorganisatieplan en het sociaal plan opvragen.
- Termijnen noteren: twee maanden bij de kantonrechter, zes weken bij de bestuursrechter.
- Advies inwinnen voordat een vaststellingsovereenkomst wordt getekend.