Beslistermijnen
Voor een aanvraag geldt de termijn uit de specifieke wet. Ontbreekt die, dan moet binnen een redelijke termijn worden beslist; die is volgens artikel 4:13 Awb in ieder geval verstreken na acht weken, tenzij het bestuursorgaan eerder heeft laten weten dat het meer tijd nodig heeft. Voor bezwaar geldt zes weken of, met een adviescommissie, twaalf weken, plus eenmaal zes weken verdaging.
Ingebrekestelling
Na het verstrijken van de beslistermijn stuurt de aanvrager een schriftelijke ingebrekestelling: een brief waarin staat dat het bestuursorgaan te laat is en dat een besluit wordt verwacht. Een ingebrekestelling die voor het einde van de termijn wordt verstuurd, telt niet. Een ingebrekestelling die onredelijk laat komt, bijvoorbeeld maanden na de termijn, kan de dwangsom kosten.
De dwangsom
Twee weken na ontvangst van de ingebrekestelling begint een dwangsom te lopen als nog steeds niet is beslist (artikel 4:17 Awb).
| Periode | Bedrag per dag | Totaal |
|---|---|---|
| Dag 1 tot en met 14 | 23 euro | 322 euro |
| Dag 15 tot en met 28 | 35 euro | 490 euro |
| Dag 29 tot en met 42 | 45 euro | 630 euro |
| Maximum na 42 dagen | 1.442 euro |
Het bestuursorgaan stelt de verschuldigde dwangsom binnen twee weken na de laatste dag vast. Geen dwangsom is verschuldigd als de aanvrager geen belanghebbende is of de aanvraag kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond is.
Beroep bij niet tijdig beslissen
Twee weken na de ingebrekestelling kan ook beroep bij de rechtbank worden ingesteld (artikel 6:12 Awb). Dat beroep is niet aan de gewone zestermijn gebonden, maar mag niet onredelijk laat worden ingesteld. De rechter behandelt het beroep versneld. Is het gegrond, dan bepaalt de rechter binnen welke termijn alsnog moet worden beslist, meestal twee weken, en verbindt hij daar in de regel een nieuwe dwangsom aan.
Uitzonderingen
- Woo-verzoeken: de wettelijke dwangsom geldt niet. Beroep wegens niet tijdig beslissen blijft mogelijk, en de rechter kan dan wel een dwangsom opleggen.
- Omgevingsvergunning: onder de Omgevingswet ontstaat bij overschrijding geen vergunning van rechtswege. De dwangsomregeling en het beroep wegens niet tijdig beslissen blijven wel beschikbaar.
- Belastingen: voor bezwaar tegen belastingaanslagen gelden eigen regels in de fiscale wetgeving.
Een voorbeeldbrief in vier zinnen
- Verwijzing naar de aanvraag of het bezwaar, met datum en kenmerk.
- Vaststelling dat de beslistermijn op een genoemde datum is verstreken.
- Het verzoek om binnen twee weken alsnog te beslissen.
- De mededeling dat daarna een dwangsom verschuldigd is en beroep kan worden ingesteld.
Verzenden met bewijs van ontvangst, zodat de datum vaststaat. De dwangsom is geen vergoeding van schade, maar een prikkel; wie werkelijke schade lijdt door een te laat besluit, moet die apart vorderen.