Adviesrecht
De bestuurder moet de OR om advies vragen over voorgenomen besluiten die de organisatie ingrijpend raken. Artikel 25 WOR noemt onder meer:
- overdracht van zeggenschap over de organisatie of een onderdeel;
- beëindiging, belangrijke inkrimping of uitbreiding van werkzaamheden;
- belangrijke wijziging in de organisatie of de verdeling van bevoegdheden;
- wijziging van de vestigingsplaats;
- het groepsgewijs werven of inlenen van arbeidskrachten;
- belangrijke investeringen en kredieten;
- het geven van een belangrijke opdracht aan een adviseur over een van deze onderwerpen.
Een adviesaanvraag bij een reorganisatie bevat in de praktijk het organisatieplan, de gevolgen voor de formatie, een tijdpad en de maatregelen voor medewerkers die boventallig raken. Ontbreekt een van die onderdelen, dan kan de OR om aanvulling vragen voordat hij adviseert.
De adviesaanvraag moet zo tijdig komen dat het advies wezenlijke invloed kan hebben op het besluit. Een aanvraag bij een al ondertekend contract is te laat.
Procedure en termijnen bij advies
| Stap | Termijn of regel |
|---|---|
| Adviesaanvraag | Schriftelijk, met beweegredenen en gevolgen voor het personeel |
| Overlegvergadering | Minstens eenmaal voordat de OR adviseert |
| Besluit wijkt af van advies | Uitvoering wordt een maand opgeschort |
| Beroep van de OR | Binnen een maand bij de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam |
| Toets van de Ondernemingskamer | Kon de bestuurder in redelijkheid tot het besluit komen |
Instemmingsrecht
Voor regelingen over het personeelsbeleid heeft de bestuurder instemming van de OR nodig. Artikel 27 WOR noemt onder meer regelingen over pensioen, werktijden en vakantie, beloning en functiewaardering, arbeidsomstandigheden en ziekteverzuim, aanstellings- en ontslagbeleid, opleiding, beoordeling, klachtbehandeling, privacy van personeelsgegevens, controle op aanwezigheid en gedrag, en de klokkenluidersregeling.
Zonder instemming
| Situatie | Gevolg |
|---|---|
| Besluit genomen zonder instemming | Nietig, als de OR binnen een maand na mededeling daarop een beroep doet |
| OR weigert instemming | De bestuurder kan de kantonrechter om vervangende toestemming vragen |
| Onderwerp al inhoudelijk in de cao geregeld | Geen instemmingsrecht |
De kantonrechter geeft vervangende toestemming als de beslissing van de OR onredelijk is of als het besluit gevergd wordt door zwaarwegende organisatorische, economische of sociale redenen.
Initiatiefrecht en informatie
De OR kan ook zelf voorstellen doen; de bestuurder moet daarop schriftelijk en gemotiveerd reageren. Daarnaast heeft de OR recht op de informatie die nodig is voor zijn taak, waaronder begroting en jaarverslag, en op ten minste twee overlegvergaderingen per jaar over de algemene gang van zaken.
Praktisch
- Bij elk groot voornemen nagaan of artikel 25 of 27 van toepassing is.
- Vroeg in het traject om informatie vragen.
- Het advies schriftelijk uitbrengen, met voorwaarden die toetsbaar zijn.
- Termijnen voor beroep en nietigheid direct noteren.